Een half hese Raf Verbeke, die begin augustus als ABVV-afgevaardigde de
laan uit werd gestuurd, heeft nog tijd en genoeg stem gevonden om te
antwoorden op onze vragen. Het gesprek vindt plaats een paar dagen voor de
schriftelijke stemming over het voorstel van de “verzoener”. De zes
weken staking in het Gentse metaalbedrijf tegen de afdanking van een
delegee zijn ongetwijfeld memorabel. Op verschillende vlakken vormen ze een
unicum in de recente sociale geschiedenis.
Een half hese Raf Verbeke, die begin augustus als ABVV-afgevaardigde de
laan uit werd gestuurd, heeft nog tijd en genoeg stem gevonden om te
antwoorden op onze vragen. Het gesprek vindt plaats een paar dagen voor de
schriftelijke stemming over het voorstel van de “verzoener”. De zes
weken staking in het Gentse metaalbedrijf tegen de afdanking van een
delegee zijn ongetwijfeld memorabel. Op verschillende vlakken vormen ze een
unicum in de recente sociale geschiedenis.
“Ze getuigen van een echte burgerzin, onder de arbeiders van Carnoy maar dan niet zoals Verhofstadt die
invult: met deze staking zeggen de arbeiders dan aan één van ons raken
betekent aan ieder van ons raken”, stelde Raf op de geslaagde
solidariteitsbetoging op 26 augustus. De stelselmatige geslaagde pogingen
om de burgerlijke rechtbank in te schakelen, via eenzijdige
verzoekschriften en dwangsommen hebben weer aangetoond hoe dat de “wet het
recht breekt” De syndicale kern van Carnoy heeft veel vindingrijkheid aan
de dag gelegd om de uitwerking van de “wet” te vertragen of uit te
stellen (inzet eigen gerechtsdeurwaarder, klacht bij rechtbank tegen
eenzijdigheid van de verzoekschriften, beroep op de steun van de
politievakbond enzovoort). Maar de uitwerking van de verzoekschriften hebben ze
niet kunnen tegengaan.
De baas heeft op spectaculaire manier het
stakingsmoreel proberen te breken door ” werkwilligen ” over te vliegen per
helikopter. Hij maakte zich gewoon nog meer belachelijk. Maar het tot vijf
keer toe gebruik van dwangsommen en een gerechtsdeurwaarder om een gedeelte
van de stocks en ander materiaal uit de fabriek te halen is een uitdaging
voor de hele vakbeweging. Marc Staelens, hoofddelegee van het ABVV beweert
terecht dat hier “het hart van de syndicale beweging geraakt wordt”.
Menig syndicalist is het hierover eens. Die mening leeft ook tot in de
hoogste regionen van de vakbonden. In de praktijk wordt er niet gehandeld
in functie van die analyse. De arbeiders van Carnoy hebben ondanks de
veelvuldige solidariteit de kastanjes alleen uit het vuur mogen halen.
Een grote les kan voorlopig reeds uit het conflict gedistilleerd worden:
geen enkel bedrijf, geen enkele arbeidersgroep mag de handschoen die hen
wordt toegegooid onder de vorm van de afdanking van een delegee en de
systematische inzet van de burgerlijke rechtbank op zijn eentje opnemen. De
hele vakbeweging moet die uitdaging beantwoorden. Regionale stakingsactie
in de metaal is de eerste stap in die richting. Een massale concentratie
van delegees en militanten van andere bedrijven en sectoren voor het
bedrijf om de praktische uitwerking van de verzoekschriften op te heffen is
een andere weg. Hiervoor is echter een vakbondsleiding nodig die zich niet
vastklampt aan de ijdele visie van ” overlegsyndicalisme “. Een
vakbondsleiding die begrijpt dat enkel door het gebruik en de opbouw van
arbeidersmacht (krachtsverhoudingen) er veranderingen kunnen bekomen worden
ten voordele van de arbeidersklasse.
Vonk: Wat is nu de echte reden voor je afdanking?
Raf: De baas heeft mij afgedankt om de vakbond te verzwakken. De
verzwakking van de syndicale werking in het bedrijf was de voorwaarde voor
de diepgaande herstructurering die hij wenste door te voeren na de
overname. De voorstellen van de verzoener die deze week worden voorgelegd
aan de arbeiders lichten een tip van de sluier op in dit verband. Voor de
eerste keer wordt er zwart op wit aangekondigd dat de directie wil praten
over inlevering op loon, verplaatsingsvergoeding en tewerkstelling. Als
dit aanvaard wordt volgt er een kalender van onderhandelingen hierover. De baas had duidelijk niet gerekend op de staking van de arbeiders tegen
mijn afdanking.
Vonk: Inderdaad, die staking heeft veel militanten in de vakbeweging
aangenaam verrast. Hoe verklaar je die steun onder de arbeiders?
Raf: Hier is een dubbele uitleg voor. Sinds 1994 wordt het bedrijf
leeggezogen door Mannesman. Dit fenomeen is zeer zichtbaar voor de
arbeiders. Het financiële spel wordt bevoordeeld tegenover de effectieve
productie Het bedrijf wordt verwaarloosd terwijl het gemakkelijk rendabel
kan zijn. Het bedrijf slabakt zogezegd terwijl het aan de andere kant
toch nog geld opbrengt. We moeten inleveren op ons loon en toch wordt er
geld over de balk gegooid. In 1994 hebben we na zes weken staken ondanks
inleveren toch een sterke krachtspositie uitgebouwd. Zo hebben we 24 jobs
kunnen redden.
Dan is er de werking van de delegatie zelf. Alhoewel ze ideologisch niet
precies homogeen te noemen is wordt er zeer nauw samengewerkt. We hebben
steeds geprobeerd deskundig te werk te gaan. Alle problemen worden
diepgaand geanalyseerd Iedereen weet dat hij bij ons steeds terecht kan.
We hebben steeds gestreefd naar een evenwichtig samenspel tussen de drie
organen in het bedrijf (Ondernemingsraad, CPBW en syndicale delegatie). In
veel andere bedrijven is het de syndicale delegatie die primeert. Dit is
bij ons niet het geval.
Ook is er de informatie naar de arbeiders en hun deelnamen die voorrang
heeft in onze werking. Alles begint en eindigt bij ons in de refter. Alle
vergaderingen die wij houden worden verslaan aan de arbeiders . Zo hebben
we over een periode van tien jaar een hechte band kunnen smeden met de
arbeiders. Het is die combinatie die de sterke steun verklaard van de
arbeiders in dit conflict.
Vonk: Er is veel solidariteit op gang gekomen van andere bedrijven met
de staking van Carnoy. Wat beweegt zoveel mensen denk je?
Raf: Dat komt louter en alleen door het feit dat er actie is. Ik dat het
de eerste keer is sinds 1976 met de zaak van Miel de Bruyn dat er nog zo’n
staking is geweest tegen de afdanking van een delegee. Onze strijd wordt
duidelijk gezien als een principiële strijd. Dat zorgt voor veel sympathie.
Deze sympathie moet omgevormd worden tot actiebereidheid Er moet nu een
concreet ordewoord komen naar stakingsactie toe in de andere bedrijven.
