Het regent processen tegen delegees en arbeiders in actie. Miguel Rubio,
afgedankte hoofddelegee bij Wendt Boart heeft zijn pleit op een
uitzonderlijk gunstige manier gewonnen voor de arbeidsrechtbank in Brussel.
Maar hier tekent te baas onder druk van Fabrimetal beroep tegen aan. Raf
Verbeke, ABVV-delegee bij Carnoy werd begin augustus afgedankt zonder dat
de baas maar de minste regelgeving of procedure in dit verband eerbiedigt.
Deze bulldozerpraktijken worden door de mannen en de vrouwen van Carnoy al
meer dan een maand bekampt. Vijf eenzijdige verzoekschriften en dreigende
dwangsommen hebben hun vastberadenheid niet kunnen breken.
Betere wettelijke bescherming delegees, nu!
Verbod op tussenkomst burgerlijke rechtbanken in sociale conflicten!
Het regent processen tegen delegees en arbeiders in actie. Miguel Rubio,
afgedankte hoofddelegee bij Wendt Boart heeft zijn pleit op een
uitzonderlijk gunstige manier gewonnen voor de arbeidsrechtbank in Brussel.
Maar hier tekent te baas onder druk van Fabrimetal beroep tegen aan. Raf
Verbeke, ABVV-delegee bij Carnoy werd begin augustus afgedankt zonder dat
de baas maar de minste regelgeving of procedure in dit verband eerbiedigt.
Deze bulldozerpraktijken worden door de mannen en de vrouwen van Carnoy al
meer dan een maand bekampt. Vijf eenzijdige verzoekschriften en dreigende
dwangsommen hebben hun vastberadenheid niet kunnen breken.
Het proces tegen Maaike Seghers, afgedankte ACV-delegee bij Sabena gaat ook
van start in september. De delegees en militanten van Clabecq worden ook
opnieuw gekonfronteerd met de criminalisering van hun akties voor de
rechtbank en de rijkswacht te Nijvel.
Verder gaan dan sympathieke schouderklopjes
Dit allemaal aan de vooravond van de sociale verkiezingen. Geen toeval
natuurlijk. Hoog tijd dus om uit een zomerslaap wakker te worden.
Sympathieke schouderklopjes of aanmoedigende speechen zijn welkom maar
duidelijk ontoereikend. Nieuwe en jonge militanten die kandidaat zijn voor
de sociale verkiezingen zullen zich ongetwijfeld afvragen hoedat zowel
arbeiders als vakbondstop concreet zullen reageren wanneer zij onder vuur
zullen worden genomen. De delegees en de militanten zijn de ziel van de
vakbond. Het stakingswapen blijft het ultieme ‘argument’ van de
arbeidersklasse. Beide laten ondermijnen brengt de vakbeweging in een zeer
ondergeschikte positie.
Sociale verkiezingen zijn een beslissend moment
voor de evaluatie door de gewone arbeiders en bedienden van de syndicale
werking. Het is een gelegenheid voor de vernieuwing en de consolidatie van
syndicale ploegen op bedrijfsniveau. Het is ook een test voor de
verschillende syndicale strategische visies die in de bedrijfspraktijk tot
leven komen. De bedrijfsconflicten van de laatste jaren rond jobs of
werkomstandigheden duiden op een zeer negatieve balans voor het sociaal
assistenten-syndicalisme, de dominerende trend in de vakbeweging. Deze
trend komt onder vuur te staan. Meer delegees trekken lessen en willen
bouwen aan een vernieuwd syndicalisme. Geloof het of niet, alle delegees
die deze maand voor de rechtbank gaan verschijnen hebben zowel in het
bedrijf als in hun vakbond de spits afgebeten voor zo’n vernieuwing. Maar
het gaat niet alleen over de betrokken militaten en vakbondskernen maar
meer algemeen over syndicale vrijheden en rechten die ondergraven worden.
Erosie syndicale vrijheden
Syndicale vrijheden gaan niet alleen de betrokken delegees en militanten
aan. Het conflict bij Carnoy bewijst dat arbeiders de bedreiging van deze
zelfde vrijheden ook kunen beseffen als een bedreiging op hun eigen
werkomstandigheden en eigen vrijheid in het bedrijf. België wordt nog
steeds door het patronaat voorgesteld als een soort vakbondsburcht. Een
meer gedailleerde kijk op de zaak toont ons een ander beeld.
Slechts 15 procent van de bedrijven behorende tot de sector ‘Diensten aan
onderneming’ heeft een Ondernemingsraad of CPBW. In de handel en Horeca
zijn er slechts 27 procent bedrijven met werknemersvertegenwoordigers. In de
metaal, het syndicale bolwerk bij uitstek is dit ook maar 62 procent.
Het is goed te weten dat 10 procent van de bedrijven bij gebrek aan kandidaten of
gewoon verkiezingen geen CPBW heeft geïnstalleerd. (8 procent voor de OR waar er
nochtans een moet komen). Daar bovenop worden in 6 procent tot 8 procent van de bedrijven
de mandaten verdeeld zonder verkiezingen (als gevolg van minder kandidaten
dan mandaten) – cijfers Ministerie van Tewerkstelling en Arbeid., Sociale
Verkiezingen 1995).
Besluit? Een belangrijk deel van de werkers is
ontheven van belangenverdediging en bij gebrek aan een efficiënte
bescherming van delegees worden kandidaten schaarser. De oproep die wordt
gelanceerd door Raf Verbeke en Miguel Rubio wil de alarmbel doen luiden. Het patronaat is zeer bewust dat de syndicale rechten en
diegenen die ze uitoefenen een hindernis vormen voor herstuktureringen en
flexibiliteit. Maar het wil het debat weer lanceren over de invulling van
syndicale vrijheden vandaag en de krachten verzamelen in de
arbeidersbeweging om tot de nodige wettelijke veranderingen te komen.
Test
De oproep wil verder gaan dan verontwaardigde uitlatingen. Te veel
vakbondsverantwoordelijken hechten ook te veel belang aan intern lobbywerk.
Niet te versmaden natuurlijk. Maar wat baten ook ontgoochelde verklaringen
van vakbondsecretarissen zoals tijdens de betoging voor Raf in het Gentse
over het verloren consensus-en overlegmodel. Het overlegmodel is enkel een
model in de hoofden van naieve vakbondsverantwoordelijken. In de hoofden
van de patroons is overleg slechts een middel om een doel te bereiken.
Indien de werking ervan stokt, defect is of niet aangepast is aan zijn
agenda dan grijpt de patroon naar de rechtstreekse konfrontatie.
Alle
ernstige kwesties worden in deze maatschappij met krachtsverhoudingen
beslist. Dit zien we duidelijk bij Carnoy. Beschikt de arbeidersbeweging
in België vandaag over de kracht om deze uitdaging met kans op slagen aan
te gaan? Wij zijn overtuigd van wel. Op voorwaarde dat de potentiële
kracht aan de oppervlakte wordt gebracht door vorming, democratische
deelname, uitlegcampagnes, daadwerkelijke solidariteit, actie met het oog
op het eenmaken van de versnipperde strijd en een vastberaden leiding.
De
arbeiders van Carnoy zijn getest. Zij hebben over de hele lijn hun
verantwoordelijkheid opgenomen. Nu wordt ook de regionale en nationale
vakbondsleiding op de proef gesteld. Onder druk van talrijke
bedrijfsdelegaties en de dynamiek van de staking bij Carnoy is er een
regionale betoging gekomen met drie juiste eisen. Naast de evidente eis van
heropname Raf wordt ook het verbod geëist van de tussenkomst van
burgerlijke rechtbanken in sociale conflicten en een betere wettelijke
bescherming van delegees met reïntegratieplicht. De oproep van Raf Verbeke
en Miguel Rubio bevindt zich duidelijk in het verlengde van deze eisen.
