Dat
het Vlaams Blok in vergelijking met de gemeenteraadsverkiezingen van 1994
opnieuw een forse vooruitgang zou boeken, was te verwachten. Het Blok presenteerde zich nu eenmaal in veel meer gemeenten dan zes jaar geleden. Maar
dat het met 33% van de stemmen in Antwerpen aan de haal zou gaan, verraste vriend en vijand. Het is revolterend, schandelijk, vreselijk, degoutant, om
misselijk van te worden, om uit te barsten in razernij, om met je kop tegen de
muur te lopen, en zo kunnen we nog een tijdje doorgaan. Alleen… dat helpt
allemaal niet.
Dat
het Vlaams Blok in vergelijking met de gemeenteraadsverkiezingen van 1994
opnieuw een forse vooruitgang zou boeken, was te verwachten. Het Blok presenteerde zich nu eenmaal in veel meer gemeenten dan zes jaar geleden. Maar
dat het met 33% van de stemmen in Antwerpen aan de haal zou gaan, verraste vriend en vijand. Het is revolterend, schandelijk, vreselijk, degoutant, om
misselijk van te worden, om uit te barsten in razernij, om met je kop tegen de
muur te lopen, en zo kunnen we nog een tijdje doorgaan. Alleen… dat helpt
allemaal niet.
De vraag is: wat nu? De
kopstukken van het Blok interpreteren hun overwinning als een verpletterende
veroordeling van het cordon sanitaire en Filip Dewinter riep zich al uit tot
nieuwe burgemeester van Antwerpen. Met 20 van de 55 zetels… Een beetje
voorbarig. Het cordon sanitaire betekent juist dat niemand met het Blok een
coalitie wil afsluiten en dat de extreem rechtse demagogen nog een dikke 10% méér
Sinjoren achter zich zouden moeten krijgen om aan de macht te kunnen komen.
Maar er is meer nodig dan het cordon sanitaire om het Blok terug te dringen.
En dat betekent niet -zoals in het verleden altijd gebeurde- de thema’s van het Blok overnemen, want zo geef je het alleen maar gelijk.
Schrale troost is dat de
neergang van de SP gestopt lijkt en de partij zich herstelt van het dieptepunt
van vorig jaar. In Oostende behaalde de SP ongetwijfeld het meest
spectaculaire resultaat: een winst van meer dan 19% en een absolute
meerderheid. In Hasselt behaalt het rood-groene kartel van Stevaert zelfs meer
dan de helft van de stemmen. Ook in Gent en Sint-Niklaas behaalt de SP een
mooi resultaat; in Leuven (Tobback) en Dendermonde (De Batselier) daarentegen
krijgt de SP forse klappen. Een echte lijn valt er dus niet in te trekken. In
gemeenteraadsverkiezingen spelen tal van locale factoren en figuren wel
degelijk een doorslaggevende rol. Oostende bijvoorbeeld leed al meer dan tien
jaar aan aderverkalking, onderinvestering en verloedering. De intrede van de
SP in het schepencollege zes jaar geleden luidde een kleine renaissance in,
gefinancierd door een spaarpot van de vorige coalitie en ettelijke Vlaamse en
Euromiljoenen die Vandelanotte behendig naar de badstad wist te sluizen. Dit,
gekoppeld aan de verovering van de burgemeesterssjerp door eerste schepen Jean
Vandecasteele na het gesjoemel binnen de CVP hebben hun uitwerking niet
gemist.
Maar terug naar Antwerpen. De
SP blijft wat men noemt de grootste ‘democratische’ partij en behaalt met
19,5% een gevoelig beter resultaat dan tijdens de parlementsverkiezingen vorig
jaar. Leuk, maar niet leuk genoeg. Hoe kan de SP zich profileren in een
coalitie van zes partijen? Men had gehoopt dat dankzij de extra miljoenen die
werden geïnvesteerd in een aantal probleemwijken (en vooral het stadscentrum)
en dankzij de kentering in de economische situatie en de uitstraling van de
nieuwe Vlaamse en federale regering de opgang van extreem rechts kon afgeremd
en zelfs gekeerd worden. Dit is niet gebeurd. Er zal véél meer moeten
gebeuren om het zwarte gespuis voor eens en voor altijd te verbannen naar de
catacomben van de politieke geschiedenis.
Ten eerste is het hele idee van
een cordon sanitaire en de tweespalt tussen de ‘democratische’ partijen en
het Blok een farce, wanneer datzelfde Vlaams Blok in elke TV-uitzending
netjes mee rond tafel mag zitten, zijn afgevaardigden krijgt in beheerraden
van openbare instellingen, en niet te vergeten: jaarlijks miljoenen subsidies
krijgt toegestopt. In andere woorden: in de praktijk krijgt het Blok alle
middelen toegestopt om zichzelf voor te stellen als een respectabele partij.
In Wallonië is extreem rechts van de kaart geveegd, niet omdat daar minder
migranten zouden wonen of minder sociale problemen zouden zijn, maar omdat men
het zwarte gespuis behandeld heeft met de minachting die het verdient.
Ten tweede moeten de migranten
direct stemrecht krijgen en moet er een einde komen aan de verplichte
uitwijzing van vluchtelingen. Precies door halfslachtige maatregelen te nemen
creëert men de illusie dat de oplossingen die het Blok voorstelt uitvoerbaar
zijn, bevestigt men de racistische vooroordelen over de ‘overrompeling door
migranten’ terwijl er al vijfentwintig jaar een migrantenstop bestaat en
beloont men de vijand door een deel van zijn programma uit te voeren.
Ten derde moeten de socialisten
zich profileren rond een duidelijk socialistisch programma die de
rechtstreekse problemen van de werkende bevolking en sociaal zwakkere groepen
aanpakt. En ja, daar is heel veel geld voor nodig. In Antwerpen betekent dit
onder meer: een onmiddellijke en volledige kwijtschelding van de stadsschuld.
Te nemen of te laten. Véél meer geld voor het onderwijs, OCMW, sociale
dienstverlening… investeringen in sociale woningen, verfraaiing van wijken, loonsverhoging en arbeidsduurvermindering in de stadsdiensten…
Met dit
programma zou de SP naar de onderhandelingstafel moeten stappen met de steun
van de vakbonden. Rest ons vervolgens 6 jaar om in de wijken
uit te leggen waar het echt op staat en de binding met de
arbeidersbeweging te herstellen. Honderden partij- en vakbonds-militanten en
vooral mensen die nu nog geen lid zijn van de partij zouden gemobiliseerd
kunnen worden rond de heropbouw van een geradicaliseerde SP.
Met zo’n vernieuwde SP zouden de politieke kaarten in een mum van
tijd volledig anders kunnen liggen. 8 Oktober 2000 was één schok te veel.
Alleen een shocktherapie kan het tij doen keren.
