SP-voorzitter
Patrick Janssens wil de SP grondig vernieuwen. Op de fractiedagen van de SP in
Nieuwpoort van 6 en 7 november legde hij een kritisch document voor dat een
eerste aanzet moet zijn tot de geplande partijvernieuwing. De nota van
Janssens was in de eerste plaats bedoeld voor de kaderleden, maar omdat dit document onvermijdelijk toch op een of andere redactielokaal zou terechtkomen,
verkoos hij de nota meteen zelf wereldkundig te maken.
SP-voorzitter
Patrick Janssens wil de SP grondig vernieuwen. Op de fractiedagen van de SP in
Nieuwpoort van 6 en 7 november legde hij een kritisch document voor dat een
eerste aanzet moet zijn tot de geplande partijvernieuwing. De nota van
Janssens was in de eerste plaats bedoeld voor de kaderleden, maar omdat dit document onvermijdelijk toch op een of andere redactielokaal zou terechtkomen,
verkoos hij de nota meteen zelf wereldkundig te maken.
Enkele opvallende stellingen
uit het rapport: de SP-ministers monopoliseren het partijbeeld en laten te
weinig ademruimte voor de partij en de parlementsleden, bij de manda-tarissen
is de liefde voor de eigen carrière belangrijker dan de liefde voor de
politiek, het SP-programma mist een duidelijk profiel en de partij heeft een oubollig imago. Bovendien is er een gebrek aan interne en externe communicatie
en overheerst de zwijgcultuur de debatcultuur.
Deze kritiek is niet min.
Indien wij diplomatisch verkondigen dat de partij vol carrièristen zit en dat
de leden niks te zeggen hebben, doen we aan nestbevuiling, maar uit de mond
van Patrick klinkt het natuurlijk anders. Voor een keer kunnen we ons akkoord
verklaren met de partijvoorzitter…
Helaas vormen deze kritieken
maar een klein deel van de nota. Onze vreugde was dan ook van korte duur
wanneer we de rest lazen (of ten minste de persberichten, de nota zelf kon ik
niet downloaden van het Internet). Volgens Patrick Janssens heeft de SP ook
sterke punten: “goede ideeën en een uitgebreid programma” en een “grote
geloofwaardigheid op het gebied van maatschappelijke thema’s zoals de
sociale zekerheid, werkgelegenheid en pensioenen.” Vreemde vaststelling uit
de mond van een prominente inwoner van een stad waar het Vlaams Blok 33% van
de stemmen haalt. De ideeën en het programma van de SP zijn blijkbaar zo
goed, dat ze vrijwel volledig zijn opgenomen in het regeerprogramma. Oké, ze
zijn goed… voor Verhofstadt! Het
is maar van welke kant je het bekijkt. Of moeten we geloven dat ondanks een
sterk programma, goede ideeën en sterke ministers (electorale kanonnen) de SP
in twaalf jaar tijd van 24% naar 15% van de stemmen is gedonderd? Nee, dat
komt door het oubollige imago… komaan. Het komt door de verschrikkelijke
kloof die gaapt tussen wat de SP geacht wordt te verdedigen, en de praktijk
van de SP als beleidspartij.
Het wordt nog erger wanneer we
verder lezen. Patrick Janssens wilt de SP rond twee assen vernieuwen: gelijke
kansen voor iedereen en een open partijwerking. Op basis van de
vernieuwingsoperatie, waarbij geen enkele heilige koe overeind mag blijven
(ook de naam van de partij staat ter discussie), beoogt Patrick tegen 2011
opnieuw 24% van de stemmen te behalen. Dit is ons inziens een veel te
bescheiden doelstelling, die totaal voorbij gaat aan een veel fundamentelere discussie over de hergroepering van het politieke versnipperde landschap in
Vlaanderen.
Het idee van ‘gelijke kansen
voor iedereen’ is een fundamenteel liberale gedachte, die afstamt van de
Franse Revolutie: vrijheid, gelijkheid, broederlijkheid. Er is geen enkele
‘democraat’, lees liberaal of christen-democraat, die zich tegen het idee
van gelijke kansen verzet. De arbeidersbeweging heeft in de vorige eeuw juist gebroken met het liberalisme en een eigen politieke partij gevormd, omdat
onder het kapitalisme ‘gelijke kansen’ onmogelijk zijn. Kan een
arbeiderszoon ooit dezelfde kansen krijgen als de zoon van een rijke
industrieel? Ja, op voorwaarde dat de samenleving fundamenteel verandert in
socialistische zin, met andere woorden: indien ze niet langer geregeerd wordt
door het geld. Maar aangezien Patrick het huidige SP-programma als een sterk
punt ervaart, concluderen we dat hij niet beoogt het kapitalisme af te
schaffen… Maar goed, we wachten met spanning op het nieuwe charter.
Wat Patrick Janssens verstaat
onder een open partijwerking is voorlopig ook niet al te duidelijk. We horen
dat de SP ‘nieuwe mensen’
moet aantrekken, dat de partij zich moet openstellen voor ‘iedereen’, en
voor de rest moet de SP investeren in professionalisme, training, permanente
vorming en evaluatie.
Uit dit alles kunnen we
voorlopig maar één conclusie trekken. Patrick Janssens wil van de SP een
‘grote’, linkse democratische burgerlijke partij maken, ontdaan van alle
klasseninhoud. De ‘oubolligheid’ slaat ongetwijfeld op de laatste
overblijfselen van het verleden, vandaar dat de naam ‘socialistische’
partij ook op het schavotje ligt.
Nu, wij hebben geen fetisjen.
Voor ons telt de inhoud. Voor ons part mag de naam veranderen (bv. in
communistische partij). Maar vooraleer over te gaan naar marketing en
branding (want dat is de operatie Janssens: ons product is goed, maar
het verkoopt slecht, tenzij bij enkele super accounts zoals Johan en Steve), willen wij het ‘product’ eerst aan een genadeloze analyse onderwerpen. Wat
wij nu verkopen, is een kat in de zak. Onze kiezers voelen zich bedrogen en
daarom keren ze ons de rug toe.
Gelijke kansen in een
klassenmaatschappij bestaan niet. Een samenleving kan alleen maar democratisch
zijn, wanneer ze de menselijke behoeften en niet het winstbejag centraal
stelt. Daarom is het traditionele gedachtegoed niet oubollig, maar brandend
actueel. Niet de oubolligheid is het probleem, wel de hypocrisie. Of zoals
Patrick Janssens het zelf stelt: bij de mandatarissen is de liefde voor de
eigen carrière belangrijker dan de liefde voor de politiek.
